Leren leven met het verlies van een dierbare is moeilijk. Al helemaal voor jongeren. Waarom? Dat lees je hieronder.

Waarschijnlijk zit je middenin de puberteit of bent nog vol in ontwikkeling (ook al vindt je zelf van niet). Je verwacht in deze tijd van je leven niet dat je veilige leven opeens overhoop gegooid kan worden. Dat het van de een op de andere dag zomaar anders kan zijn. Je bent je er wel van bewust dat mensen ziek kunnen worden, ongelukken kunnen krijgen of dood kunnen gaan. Alleen niet dat dit jouw eigen vader, moeder, broer of zus kan zijn.
Op deze leeftijd weet je heel goed dat als dat dan gebeurd, dat je leven nooit meer hetzelfde zal zijn. Iets wat ik tegen mijzelf zei toen mijn vader overleed tijdens mijn eindexamens: ‘Dit verdriet, deze rouw.. dit gaat heel lang duren, het wordt nooit meer hetzelfde’.

Het overlijden van iemand die zo dichtbij je staat heeft niet alleen gevolgen voor je gevoelens, maar ook op je school, je bijbaantje, je vriendengroep, je rol in het gezin en het beeld wat je van jezelf hebt. Bij mij kon ik mij niet meer op school concentreren en tijdens mijn studie ontwikkelde ik een soort van faalangst. Mijn vriendengroep viel helemaal weg, ik had nog maar 1 echte vriendin over. De balans in ons gezin was helemaal verstoord en we hadden veel ruzie met elkaar. En ik was een onzeker meisje geworden. En dit alles terwijl je juist normaal wil zijn, en dat het gaat zoals het bij iedereen gaat.

Op deze leeftijd zijn er veel verschillende ontwikkelingen. Je krijgt nieuwe vrienden, je probeert nieuwe dingen uit, gaat naar een andere school en bent aan het ontdekken wie jij nou eigenlijk bent. Je wilt zelfstandig zijn en dingen alleen kunnen doen, zonder de hulp van je vader of moeder of een andere volwassene. Maar je bent nog niet volwassen. Je hoeft het niet alleen te doen.

Hoe gaan jongeren om met het verlies van een dierbare?

Sommige praten er open en makkelijk over. Dit was ik. Zolang mensen er naar vroegen. Ik begon er bijna nooit uit mijzelf over. En anderen willen juist niet praten of hebben er geen zin in hun gevoel te uiten. Jongeren trekken zich vaak terug of doen alsof er niks aan de hand is (jup also me). Aan de buitenkant zie je niet dat er iets aan de hand is, maar van binnen ga je kapot. Daardoor worstelen jongeren vaak met eenzaamheid.
Tijdens mijn rouwverwerking had ik persoonlijk heel veel last van eenzaamheid. Naast het feit dat ik dacht dat niemand mij begreep en niemand hetzelfde meemaakte als ik, vielen al mijn vrienden op school weg. Ik merkte dat ik niet meer uitgenodigd werd voor dingen en dat er steeds minder gezegd werd tegen mij. Het kwam zelfs tot een punt dat ik dacht dat ze een nieuwe groepsapp op WhatsApp hadden aangemaakt waar ik dan niet in zou zitten. Tja, je haalt gekke dingen in je hoofd als je emoties hoog zitten.

Eenzaamheid, je gevoel niet laten zien, doen alsof er niks aan de hand is. Dat zijn allemaal natuurlijke reacties van jonge mensen met een groot verdriet. Het komt vaak voor dat je je gevoelens op een afstandje wilt houden. Als jij je beter voelt door een paar uur in je eentje op je kamer te zitten, te schreeuwen in je kussen bijvoorbeeld. Of gewoon even lekker een potje huilen zonder dat iemand dat kan zien of zonder er meteen over te moeten praten, is dat ook goed. Dan is dat jouw manier om je te uiten. Probeer eens te denken aan manieren hoe jij je verdriet kwijt zou kunnen. Bijvoorbeeld door te sporten, erover te praten met een vriend/vrienden, met de hond te stoeien, muziek maken, schrijven of kijken naar een verdrietige film (waardoor je gaat huilen, dan is het uit je systeem ;).

Het is ook niet gek als je helemaal niet kan huilen. Of dat je die gevoelens nog helemaal niet voelt, zoals bij anderen. Soms zit het verdriet diep vanbinnen. En iedereen doet het weer op zijn eigen manier. Hier zijn geen richtlijnen aan verbonden. Geen regels voor.

lisa van heusden rouwbegeleider